Strona główna > Czynności notarialne >  Umowa dożywocia

Umowa dożywocia

Co to jest umowa dożywocia?

Umowa dożywocia to rodzaj umowy cywilnoprawnej, w której właściciel (dożywotnik) przenosi własność nieruchomości w zamian za dożywotnie utrzymanie i opiekę przez zobowiązanego. Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie, powinien on w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczyć mu wyżywienie, ubranie, mieszkanie, światło, opał, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

Zbywcą nieruchomości może być wyłącznie osoba fizyczna, natomiast co do nabywcy Kodeks cywilny nie przewiduje żadnych ograniczeń – może być to osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej. Po stronie nabywcy mogą wystąpić ograniczenia wynikające z innych przepisów prawnych np. nabycie nieruchomości rolnej, nabycie nieruchomości przez cudzoziemca.

Między dożywotnikiem, a zobowiązanym musi istnieć „stosunek bliskości”, przykładowo: wspólne zamieszkiwanie, wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego, bliskie osobiste relacje – nie jest możliwe zastrzeżenie dożywocia na rzecz osoby niezwiązanej stosunkiem bliskości (nieważność czynności).

Prawo dożywocia jest niezbywalne i niedziedziczne, nie da się go przenieść na inną osobę i wygasa ono z chwilą śmierci uprawnionego.

Przedmiotem umowy może być:

  • własność nieruchomości lub udział w współwłasności nieruchomości,
  • Prawo użytkowania wieczystego lub udział we współużytkowaniu wieczystym.

Przedmiotem umowy NIE MOŻE być:

  • Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego.

Forma umowy

  • Akt notarialny, w przeciwnym razie nieważność czynności

Małżonkowie jako strona czynności

  • Jeżeli nieruchomość zbywana na podstawie umowy dożywocia wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków, oboje będą dożywotnikami.

Wpis do księgi wieczystej

  • Prawo to może być ujawnione w Dziale III księgi wieczystej stosowanie do art. 16 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, jednak brak ujawnienia tego prawa nie chroni nabywcy nieruchomości przed odpowiedzialnością rzeczową i osobistą za świadczenia objęte dożywociem – przeciwko prawu dożywocia nie działa rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych.

Zmiana dożywocia na rentę

  • Gdy z jakichkolwiek powodów nie można wymagać, aby dożywotnik i zobowiązany pozostawali ze sobą w bezpośredniej styczności, sąd może na żądanie jednej ze stron zmienić wszystkie lub tylko niektóre uprawnienia objęte treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę (odpowiadającą wartości tego prawa).
  • Zbycie przez zobowiązanego z umowy dożywocia otrzymanej nieruchomości jest podstawą do żądania zmiany prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tego prawa.

Umowa dożywocia a zachowek
Umowa dożywocia cechuje się odpłatnością i wzajemnością, przeniesienie własności nieruchomości następuje w zamian za dożywotnie utrzymanie. Uprawnieni do zachowku nie mogą na poczet schedy spadkowej zaliczyć wartości przedmiotowej nieruchomości przekazanej na podstawie umowy dożywocia.

Umowa dożywocia – jakie dokumenty i informacje są potrzebne?

1) dokumenty tożsamości dożywotnika i zobowiązanego z tytułu umowy dożywocia,

2) podstawa nabycia nieruchomości (akt notarialny, prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, Akt Poświadczenia Dziedziczenia),

3) jeżeli podstawą nabycia jest spadek, zasiedzenie, nieodpłatne zniesienie współwłasności lub umowa darowizny dokonana po dniu 1 stycznia 2007 r. – Zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego stwierdzające, że podatek od spadków i darowizn został zapłacony lub nabycie zostało zwolnione od podatku albo zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia.

4) określenie wartości nieruchomości,

5) numer księgi wieczystej,

6) wypis z rejestru gruntów/ wypis z rejestru lokali (w przypadku lokalu mieszkalnego )/ wypis z rejestru budynków (w przypadku zabudowanej nieruchomości gruntowej),

7) zaświadczenie o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub aktualny wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczna decyzja o warunkach zabudowy,

8) zaświadczenie, z którego treści wynika, że zbywana nieruchomość nie jest objęta uproszczonym planem urządzenia lasu lub decyzją, o której mowa w art. 19 ust. 3 ustawy o lasach

Ile kosztuje umowa dożywocia?

>

Podatek od czynności cywilnoprawnej według stawki 2% od wartości nieruchomości

>

Taksa notarialna liczona na podstawie §3 i §5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej

>

Opłaty sądowe (najczęściej 200 zł za wpis własności, 150 zł za wpis świadczeń dożywotnich)

>

Złożenie wniosku wieczysto księgowego 246 zł

>

Wypisy umowy

W celu poznania dokładnych kosztów
zapraszamy do kontaktu z Kancelarią:

Umów spotkanie

Potrzebujesz pomocy?
Masz pytania?

Każda sprawa jest indywidualna, dlatego
w przypadku pytań, potrzeby udzielenia informacji o niezbędnych dokumentach lub chęci poznania kosztów notarialnych, zachęcamy do kontaktu z kancelarią.
Każda konsultacja udzielana jest bezpłatnie.

Umów spotkanie